عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
72
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
الكيشي ) از مريدان ضياء الدّين أبو الحسن مسعود شيرازي - در گذشته بسال 655 ه . ق - بوده است . اين كيشى - كه أو را به لقب حكيم خواندهاند - فرد عالمي بوده است كه هم خود به دقائق أصول وفروع واقف بوده وعلوم مختلف را تدريس مىكرده وهم در ميان شاگردانش دانشمندانى بزرگ پديد آمدهاند ، از ميان اين شاگردان مىتوان به مولانا قطب الدين محمود بن مسعود بن مصلح شيرازي ( 673 - 710 ه . ق ) اشاره كرد كه آثار سترگى را همچون درّة التاج لغرة دباج وشرح كلّيات قانون شيخ الرئيس - كه در آن از كيشى بعنوان أستاذ خود ياد كرده است - بدست داد . كيشى در طريقت ، ملازم شيخ جبرئيل بوده است وبأمر أو بخلوت نشسته وبرياضت مشغول شده است . ابن جنيد شيرازي از حجگزاردن أو خبر مىدهد واز تأليفات أو « هادي » در علم نحو را بر مىشمارد كه عبارات آن اندك بوده ومعاني آن بسيار . أو همچون بسيارى از ديگر پيران طريقت از موهبت سرودن شعر نيز برخوردار بوده وباز بگفتهء ابن جنيد « أو را قصائد بسيار است كه گفته است از غزارت فضل وعلوّ همت » . كيشى در آخرين دهههاى قرن هفتم درگذشت ودر سراى خودش كه در محلهء سر دزك شيراز واقع بوده آرام گرفت « 1 » . مرحوم علامهء قزوينى در گفتارى كه پيرامون أو پرداختهاند از جنگى خطى ومحفوظ در كتابخانهء ملك خبر مىدهند كه بخشي از آن به ثبت پرسشهاى كيشى وپاسخهاى خواجهء طوسي اختصاص دارد . در اين نسخه چنين آمده است كه كيشى اين سؤالات را از أصفهان بمحضر خواجة گسيل داشته است . هم ايشان - بنقل از الحوادث الجامعهء ابن الفوطي - مرقوم داشتهاند كه أو بسال 665 ه . ق ببغداد عزيمت نمود وبتدريس در نظاميهء آن شهر منصوب شد وپس از چندى بغداد را ترك وراهى أصفهان شد « 2 » . بوضوح نمىدانيم كه كيشى در چه سالى از بغداد راهى أصفهان شد واز آنجا به سوى شيراز بازگشت ، امّا به قرينهء اين كه كاشاني پس از استفاده از كيشى به محضر جمعى ديگر بار يافت كه شيخ أصيل الدين عبد اللّه - متوفى بسال 685 ه . ق - در شمار آنان است ، چنين بر مىآيد كه
--> ( 1 ) . بنگريد : تذكرهء هزار مزار ص 153 . ( 2 ) . بنگريد : مجلهء يادگار ، سال دوّم ، شماره دوّم ، ص 66 . نيز بنگريد : تعليقات ايشان بر كتاب شدّ الإزار .